Spandex

Spandex is de Noord-Amerikaanse naam voor elastaan, de synthetische vezel die textiel zijn rekbaarheid geeft. In Europa staat op de meeste kledinglettertjes elastaan. In de VS en Canada staat er spandex. Lycra is de merknaam van DuPont voor dezelfde vezel. Alle drie de termen verwijzen naar hetzelfde materiaal.

In het kort

• Spandex is een andere naam voor elastaan — de polyurethaanvezel die stretch geeft.
• Spandex, elastaan en lycra zijn drie namen voor dezelfde vezel.
• Chloor en hoge temperaturen tasten spandex aan — spoel altijd na zwembadgebruik.

Wat is spandex?

Spandex is een polyurethaanvezel die uitrekbaar is tot meerdere malen zijn oorspronkelijke lengte en daarna terugveert naar zijn beginvorm. Die terugveerwerking maakt het bij uitstek geschikt voor kleding die goed moet passen en meebewegen, zoals zwemkleding, sportkleding en ondergoed.

De naam spandex is een anagram van "expands" (het Engelse woord voor uitrekken). De vezel werd in 1958 ontwikkeld door DuPont als alternatief voor rubber in kleding.

Spandex in zwemkleding

Spandex wordt in zwemkleding altijd gecombineerd met een ander materiaal. Polyester of nylon vormt de basis — 80 tot 90% van de stof. Spandex maakt het resterende deel uit — doorgaans 10 tot 20%.

De combinatie geeft:

• Stretch en pasvorm (door het spandex)
• Chloorbestendigheid en sneldrogend (door het polyester of nylon)
• Stevigheid en levensduur (door het polyester of nylon)

Spandex versus lycra

Er is geen technisch verschil. Lycra is de merknaam van DuPont voor spandex. Andere fabrikanten produceren dezelfde vezel onder andere namen, maar de chemische samenstelling is gelijkwaardig.

Op kledinglettertjes zie je soms "lycra" in plaats van "spandex" of "elastaan". Dat verwijst naar het DuPont-product, maar de eigenschappen zijn vergelijkbaar met generieke elastaanvarianten.

Wat beschadigt spandex?

Dezelfde factoren die elastaan beschadigen, gelden voor spandex:

• Chloor: Breekt de polyurethaanketens af bij langdurig contact.
• Hoge temperaturen: Wasmachine boven 30°C of droger beschadigen de vezel.
• Wasverzachter: Coat de vezels en tast de elasticiteit aan.
• UV-straling: Versnelt degradatie bij langdurig direct zonlicht.

Spoel zwemkleding na elk gebruik af met koud water. Was op 30°C of koud. Droog in de schaduw.

Meer over onderhoud lees je in ons blog over zwemkleding onderhoud.

Veelgestelde vragen

Is spandex hetzelfde als elastaan en lycra? Ja. Spandex, elastaan en lycra verwijzen alle drie naar dezelfde polyurethaanvezel. Spandex is de gangbare naam in Noord-Amerika, elastaan is de Europese generieke naam, lycra is de merknaam van DuPont.

Waarom staat er spandex op een kledinglettertje? Veel merken, ook Europese, gebruiken de term spandex op kledinglettertjes vanwege de internationale herkenbaarheid van de term. Het betekent hetzelfde als elastaan.

Hoeveel spandex zit er in zwemkleding? Zwemkleding bevat doorgaans 10 tot 20% spandex (elastaan). De rest is polyester of nylon. Een hoger percentage geeft meer stretch maar verhoogt ook de gevoeligheid voor chloor.

---

Gerelateerde termen: lycra, elastaan. Meer over materialen in ons overzicht van zwemkleding materialen.