Lycra

Lycra is een merknaam voor elastaan, de synthetische vezel die textiel zijn rekbaarheid geeft. In zwemkleding zorgt lycra ervoor dat de stof meebeweegt met het lichaam zonder te scheuren of zijn vorm te verliezen. De naam lycra wordt zo veel gebruikt dat hij in de praktijk synoniem is geworden voor elastaan, ook al zijn er andere fabrikanten die dezelfde stof onder een andere naam verkopen.

In het kort

• Lycra is een merknaam voor elastaan, de rekbare vezel die zwemkleding zijn stretch geeft.
• Zwemkleding bevat doorgaans 10 tot 20% lycra, gecombineerd met polyester of nylon.
• Chloor en hoge temperaturen beschadigen lycravezels — spoel altijd af na gebruik.

Wat is lycra precies?

Lycra is een polyurethaanvezel, ontwikkeld in 1958 door chemicus Joseph Shivers bij DuPont (Bron: DuPont, 2024). De vezel kan tot vijf keer zijn oorspronkelijke lengte uitrekken en springt daarna terug naar zijn oorspronkelijke vorm. Dat maakt hem bij uitstek geschikt voor kleding die goed moet passen en meebewegen.

Elastaan, spandex en lycra zijn drie namen voor hetzelfde materiaal. Spandex is de gangbare naam in Noord-Amerika, elastaan is de generieke naam in Europa, en lycra is de merknaam van DuPont. In de praktijk worden de drie namen door elkaar gebruikt, ook op kledinglettertjes.

Lycra in zwemkleding

In zwemkleding wordt lycra nooit puur gebruikt. Het wordt altijd gecombineerd met een ander materiaal, zoals polyester of nylon. De typische verhouding is 80 tot 90% basismateriaal en 10 tot 20% lycra.

Die mix heeft een reden. Puur elastaan is te kwetsbaar voor water, zon en chloor. Door het te combineren met de sterkere vezels van polyester of nylon, krijg je een materiaal dat zowel rekbaar als duurzaam is.

Het percentage lycra beïnvloedt de eigenschappen van de stof:

| Percentage lycra | Effect | |-----------------|--------| | Minder dan 10% | Weinig stretch, stevige stof | | 10 tot 15% | Standaard stretch voor zwemkleding | | 15 tot 20% | Meer stretch, nauwere pasvorm | | Meer dan 20% | Maximale stretch, gevoeliger voor slijtage |

Hoe lycra de pasvorm bepaalt

De stretch van lycra is de reden dat zwemkleding precies op het lichaam past. Zonder elastaan zou polyester of nylon niet genoeg meebewegen bij het zwemmen, draaien of bukken.

Een goede pasvorm in zwemkleding betekent: de stof beweegt mee zonder te scheuren, en trekt terug naar zijn oorspronkelijke vorm na het strekken. Als de stof gaat doorzakken of "baggy" wordt, is het lycra uitgewerkt. Dat is een teken dat de zwemkleding aan vervanging toe is.

Lycra en chloor: wat je moet weten

Chloor in zwembaden tast lycravezels aan. Chloor breekt de polyurethaanketens in de vezel af, waardoor de stof zijn rekbaarheid verliest. Dit proces gaat langzamer als je de kleding direct na gebruik afspoelt met koud water (Bron: Textielinstituut Nederland, 2024).

Wasverzachter heeft een vergelijkbaar effect. De coating die wasverzachter achterlaat beschadigt de lycravezels bij herhaald gebruik. Gebruik voor zwemkleding alleen een mild wasmiddel of was alleen met water.

Hoge temperaturen in een droger zijn ook schadelijk. Droog zwemkleding altijd in de schaduw op een droogrek.

Lycra versus polyester en nylon

Lycra werkt altijd samen met een ander materiaal. De keuze van dat basismateriaal bepaalt voor een groot deel de eigenschappen van de stof:

Polyester + lycra: Dit is de meest gebruikte combinatie in zwemkleding. Polyester is goed bestand tegen chloor en droogt snel. De combinatie met lycra geeft stretch en pasvorm. Dit is de verstandigste keuze voor intensief gebruik in het zwembad.

Nylon + lycra: Nylon is zachter dan polyester en heeft een mooiere glans. Het is minder chloorbestendig dan polyester, maar langer in gebruik dan puur nylon. Populair in luxe zwemkleding en strandbadmode.

Veelgestelde vragen

Is lycra hetzelfde als elastaan? Ja. Lycra is de merknaam van elastaan, geproduceerd door DuPont. Spandex is een andere naam voor hetzelfde materiaal. In zwemkleding worden de drie namen door elkaar gebruikt.

Hoeveel procent lycra zit er in zwemkleding? Zwemkleding bevat doorgaans 10 tot 20% elastaan of lycra. De rest is polyester of nylon. Een hoger percentage geeft meer stretch maar kan sneller slijten bij intensief gebruik.

Beschadigt chloor lycra? Ja. Chloor tast elastaanvezels aan bij langdurig contact. Spoel zwemkleding na elk gebruik af met koud water om schade te beperken.

---

Ons redactieteam analyseerde meer dan 80 zwemkleding modellen op materiaalsamenstelling en kwaliteit. Meer lezen over materialen? Bekijk ons overzicht van zwemkleding materialen.